şeytan

şeytan
is. <ər.>
1. Dini təsəvvürlərə görə şəri təmsil edən mövhum varlıq; cin, iblis (dini əfsanələrə görə mələklərdən olub, guya Adəm peyğəmbərə səcdə etmədiyinə görə göydən qovulmuş və o zamandan bəri insanları pis yollara çəkməyə çalışan bir varlıq). Ayda-ildə bir namaz, onu da şeytan qoymaz. (Məsəl). Səcdə qıl yarə, könül, baxma o zahid sözünə; Adəm ol, mətləbi qan, eyləmə şeytan ilə bəhs. S. Ə. Ş.. Artıq nə molla var, nə cin, nə şeytan; Nə yumruq, nə qamçı, nə nökər, nə xan. S. V..
2. məc. Araqarışdıran, fitnəkar, xəbərçi, çuğul adam haqqında. <Nəsir:> Şeytana rast gəlməsən, nə var ki. H. N.. <Qəhrəman:> Sən demə, şeytan-şuğul bunu bəyə xəbər verib. Ə. Vəl.. // məc. zar. Çox bic, kələkbaz. <Əsgər:> Halal olsun, Süleyman, sən nə kələkbazsan, şeytan! Öyrədib məni yola saldın, mənə rast gəldi yarcan. Ü. H.. // məc. Dəcəl. Şeytan bir qız nəvəsi də; Ayaq üstə dayanmışdı. N. R..
◊ Şeytan fəhləsi – yorulmadan havayı, müftə işləyən adam haqqında. <Molla Cəfər Qasım əmiyə:> Gərək düşəsən bu kənd mənim, o kənd sənin, arvadın nə qədər qohumqardaşı, cicisi, bacısı . . hamısını daşıyıb tökəsən Danabaş kəndinə. Kişi, sən şeytan fəhləsisən məyər? C. M.. Şeytana bac vermək – biclik, hiylə işlətmək. Şeytana papış tikər – çoxbilmiş, çox bic, hiyləbaz, fırıldaqçı adam haqqında. <Ağa Kərim:> Amma Ağa Salmana mənim təlimim lazım deyil. O özü şeytana papış tikər. M. F. A.. Sənin bicliyini kim bilmir, sən az qalırsan ki, şeytana papış tikəsən, sən mətləbi başa düşmürsən? E. Sultanov. Şeytanın ayağını (qıçını) sındırmaq zar. – çox az-az bir yerə gəlib-getmək, hərdənbir görünmək. Cabir məni hərdən yada salırdı. . . Ayda arabir şeytanın qıçını sındırırdı. Ə. Vəl.. Bu meydan, bu da şeytan – hər hansı bir şeyi sübut etmək üçün əsas, dəlil göstərmək mənasında ifadə. <Bəxti:> Deyin görək, mən kimə nə eyləmişəm? Bu meydan, bu da şeytan, bu göydəki allah, bu yerdəki insanlar. S. R.. Lənət kor şeytana – bax lənət sənə kor şeytan! («lənət»də).

Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti. 2009.

Игры ⚽ Нужен реферат?

Look at other dictionaries:

  • Seytan — Título Seytan Ficha técnica Dirección Metin Erksan Producción Hulki Saner Guion …   Wikipedia Español

  • şeytan — is., din b., Ar. şeyṭān 1) Hz. Âdem e secde etmediği için cennetten kovulan, insanları Allah ın emirlerine karşı kışkırtan, kötülüğe yönelten cin, iblis 2) mec. Kötü düşünceli, kötü niyetli kimse 3) sf., mec. Çok kurnaz, uyanık (kimse) Birleşik… …   Çağatay Osmanlı Sözlük

  • şeytan — I (Ağcabədi, Astara, İmişli, Qazax, Şəmkir) tüfəngin tətiyi. – Şeytana toxunma, tühəg açılar (Ağcabədi) II (Quba, Ordubad) xəbərçi. – Şeytan adamun süzünə gərək hiç qulağ asmiyəsən (Ordubad) III (Ağcabədi, Borçalı, Goranboy) ilbiz. – Şeytan nəm… …   Azərbaycan dilinin dialektoloji lüğəti

  • ŞEYTAN — İblis. (Cenab ı Hakk ın emrine isyan ettiğinden rahmetinden kovulmuş, şerleri ve muzır şeyleri temsil eder ve ateşten yaratılmıştır. Bütün melekler Cenab ı Hakk ın emriyle Hazret i Âdem e secde ettiği halde Şeytan: O, topraktan yaratılmıştır, ben …   Yeni Lügat Türkçe Sözlük

  • şeytan-şeytan — z. Bic bic. Pərşan . . gah xəyala gedir, gah da şeytan şeytan Qaraşa baxaraq pıçıldayırdı. M. İ …   Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti

  • şeytan-şuğul — is. Xəbərçi, çuğul, adamsatan. El oba Nəbini öz gözünün didəsi kimi qoruyub saxlasa da, Sarımsaqoğlu kimi şeytan şuğul qızıl vədindən ötrü işə girişirdi. S. R.. <Xalıqverdi Paşa bəyə:> Mənim haqqımda deyilənin hamısı şeytan şuğul sözüdür. Ə …   Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti

  • şeytan diyor ki — yapılmaması gereken bir davranışı yapma isteği duyulduğunda söylenen bir söz Gül tenli, kor dudaklı, kömür sürmeli / Şeytan diyor ki sarmalı, yüz kere öpmeli. Y. K. Beyatlı …   Çağatay Osmanlı Sözlük

  • şeytan dürtmek — durup dururken uygunsuz, kötü bir davranışta bulunmak Ama çocukluk işte, şeytan dürttü, ya herrü ya merrü diyerek birden yukarı baktım. H. Taner …   Çağatay Osmanlı Sözlük

  • şeytan kandırmak — düş azmak, şeytan aldatmak …   Çağatay Osmanlı Sözlük

  • şeytan geçmiş gibi — konuşma sırasında kesinti yaparak Birden, şeytan geçmiş gibi bir sükût oldu. H. Taner …   Çağatay Osmanlı Sözlük

Share the article and excerpts

Direct link
Do a right-click on the link above
and select “Copy Link”